Συνταγολόγιο για εκπαιδευτικούς και συντονιστές ομάδων

 Συνταγολόγιο για εκπαιδευτικούς και συντονιστές ομάδων

Συμπτώματα:

·       Νοιώθετε ότι η επικοινωνία με τους γύρω σας γίνεται όλο και πιο δύσκολη, όλο και πιο τυπική

·       Ζείτε μόνιμα ανάμεσα στους τοίχους και την άσφαλτο της πόλης σας

·       Η μόνη σας επαφή με τη φύση είναι τα τυποποιημένα αγροτικά προϊόντα και τα τηλεοπτικά τοπία

·       Όλη η σχέση σας με τους κορμούς των δέντρων είναι μέσα από τα ξύλα των επίπλων σας 

·       Πάτε στο δάσος και φεύγετε χωρίς να έχετε ακούσει ή παρατηρήσει τίποτα

·       Σας ξάφνιασε ποτέ μαθητής σας φωνάζοντας : ΄΄κροκόδειλος!!`` βλέποντας μια σαύρα

·       Σας έτυχε να μαλώσετε μαθητή σας γιατί χάζευε έξω από το παράθυρο κάποιο πουλί

·       Το κυνήγι της ύλης σας κλέβει την επικοινωνία και γνωριμία με τους μαθητές σας

·       Έχετε την αίσθηση ότι η δουλειά στην τάξη δεν αφήνει περιθώρια για συνεργασία των μαθητών

Θεραπεία

Σας προτείνουμε γιατρικά. Έχουμε επιλέξει μια σειρά από παιχνίδια που στοχεύουν, αφ’ ενός στην ανάπτυξη της επικοινωνίας και συνεργασίας των μελών της ομάδας σας, αφ’ ετέρου στη βιωματική γνωριμία του δάσους

 Α. Παιχνίδια γνωριμίας

Έχουν στόχο να βοηθήσουν τα μέλη της ομάδας να γνωρίσουν ο ένας τον άλλο περισσότερο από όσο τους επιτρέπει η δουλειά στην τάξη.

Β. Παιχνίδια για δημιουργία ΄΄ζεστού κλίματος``

Μέσω των παιχνιδιών αυτών επιτυγχάνεται μεγαλύτερη οικειότητα ώστε να διευκολυνθεί η επικοινωνία και συνεργασία της ομάδας.

Γ. Χωρισμός σε ομάδες

Τρόποι μέσα από το παιχνίδι να χωριστεί η ομάδα σε μικρότερες υποομάδες ή ζευγάρια, με εξασφαλισμένη την τυχαία σύστασή τους.

Δ. Παιχνίδια εμπιστοσύνης

Προτείνονται για ομάδες που έχουν ήδη αναπτύξει ένα καλό επίπεδο επικοινωνίας.

Η πολύπλευρη γνώση του δάσους προϋποθέτει την επιστράτευση των πέντε αισθήσεων, της παρατηρητικότητας, της κρίσης και της φαντασίας.

Γι’ αυτό παρατίθενται άλλες Τρις (3) κατηγορίες παιχνιδιών που εξασφαλίζουν τη ΄΄θεραπεία.``.

Ε. Ενεργοποίηση των αισθήσεων

ΣΤ Παιχνίδια παρατηρητικότητας

Ζ. Παιχνίδια γνωριμίας με το δάσος

Α. ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ

1) Αυτός είναι ο φίλος μου

Ο συντονιστής χωρίζει την ομάδα σε ζευγάρια ,τα οποία βρίσκουν ένα χώρο όπου μπορούν να συζητήσουν. Για πέντε λεπτά μιλάει ο ένας στον άλλο για τον εαυτό του. Στη συνέχεια ο καθένας προσπαθεί να θυμηθεί όσες το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για το συνομιλητή του και να τον συστήσει στην ολομέλεια που ακολουθεί.

2) Κουβάρι

Τα μέλη της ομάδας είναι όρθια σε κύκλο. Αυτός που κρατάει το κουβάρι το πετάει σε κάποιον άλλον από τον κύκλο, λέγοντας το μικρό του όνομα και ένα στοιχείο της φύσης που του αρέσει π.χ. Κατερίνα και μου αρέσουν τα σύννεφα. Αυτός που το παραλαμβάνει θα πρέπει να θυμάται το όνομα και το στοιχείο της φύσης για να το πει κατά την επιστροφή. Όταν ο κύκλος ολοκληρωθεί, το κουβάρι επιστρέφει στον πρώτο. Αυτός ξεκινάει την αντίστροφη διαδρομή πετώντας το κουβάρι ξανά στον τελευταίο και επαναλαμβάνοντας το όνομα και την προτίμησή του (του τελευταίου). Το ίδιο γίνεται μεταξύ τελευταίου και προτελευταίου κ.ο.κ.

(Υλικά: ένα κουβάρι σπάγκο)

Β. ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΄΄ΖΕΣΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ``

1) Κόμποι

Ο συντονιστής σχηματίζει υποομάδες των οχτώ (8) ατόμων (αυτός είναι ο ιδανικός αριθμός ατόμων για αυτή την άσκηση).Κάθε ομάδα στέκεται σε κύκλο. Κάθε μέλος τεντώνει τα χέρια , σταυρώνοντάς τα στο ύψος των καρπών και πιάνει τα χέρια δύο άλλων ατόμων , απέναντί του. Κανένας δεν πρέπει να κρατάει και τα δύο χέρια του ίδιου ατόμου . Χωρίς να αφήσουν τα χέρια , τα μέλη της κάθε ομάδας πρέπει να προσπαθήσουν να ξεμπλέξουν και να φτιάξουν τον κύκλο τους με ενωμένα τα χέρια , χωρίς να αφήσουν ούτε στιγμή αυτούς που κρατάνε. Μια παραλλαγή : ζητείστε από έναν εθελοντή να απομακρυνθεί από την ομάδα . Αφού η ομάδα ΄΄δεθεί`` ο εθελοντής επιστρέφει και προσπαθεί να ξεμπλέξει τους κόμπους χωρίς να αποσυνδέσει τα χέρια.

2) Το μαγικό κουτί

Τοποθετείστε στη μέση του κύκλου ένα φανταστικό ΄΄μαγικό κουτί``. Ένα μέλος της ομάδας πηγαίνει στο κουτί και ΄΄βγάζει`` από μέσα κάτι σχετικό με τη φύση π.χ. κάποιο ζώο, φυτό, στοιχείο της φύσης . Στη συνέχεια μιμείται με κινήσεις αυτό που έβγαλε από το κουτί και οι υπόλοιποι προσπαθούν να το μαντέψουν. Όποιος το βρει πρώτος παίρνει τη θέση του και συνεχίζει.

3) Παρακαλώ μεταδώστε

 Τα μέλη της ομάδας κάθονται στο έδαφος σχηματίζοντας ένα κύκλο. Κάποιος μαγκώνει ένα κομμάτι ξύλου ανάμεσα στα πόδια του και το μεταβιβάζει στο διπλανό του. Αφού αυτός το παραλάβει με τα πόδια του, το μεταβιβάζει στο διπλανό του.

(Υλικά: ένα ξύλο ή άλλο αντικείμενο από τη φύση)

Γ. ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ

1) Βρείτε το ταίρι σας (χωρισμός σε ζευγάρια)

Ο συντονιστής ανακατεύει και σκορπάει στο έδαφος, στο κέντρο της ομάδας, κάρτες που έχει ετοιμάσει από πριν . Στις κάρτες έχει γράψει διαφορετικά ονόματα και αντικείμενα που γενικά ταιριάζουν μεταξύ τους και αποτελούν ζευγάρι π.χ.

Αλάτι και πιπέρι

Αυγά και μπέικον

Ζικ και ζακ

Τομ και Τζέρυ

Ρωμαίος και Ιουλιέττα

Λάδι και ξύδι

Ήλιος και φεγγάρι

Είναι δυνατόν, ανάλογα με το χώρο που παίζεται το παιχνίδι να επιλεγούν σχετικά ζευγάρια. Π.χ.:

Λιμνοθάλασσα και ψάρια

Αμμοθίνες και παραλία

Κορμός και ρετσίνι

Υγρότοπος και κουνούπι

Κάθε μέλος διαλέγει μια κάρτα και ψάχνει να βρει το ταίρι του.

(Υλικά: κάρτες που έχουν ετοιμαστεί από πριν)

2) Άσκηση σπάγκων (χωρισμός σε όσες ομάδες με όσα μέλη θέλουμε)

Η ομάδα κάθεται σε κύκλο. Στο έδαφος, στο κέντρο του κύκλου, ο συντονιστής σκορπάει κομμάτια σπάγκου, τόσα όσα τα μέλη της ομάδας. Τα κομμάτια του σπάγκου είναι κομμένα σε διαφορετικά μήκη. Η ποικιλία του μήκους είναι ανάλογη με τον αριθμό των μελών που ο συντονιστής επιθυμεί να έχει σε κάθε ομάδα. Για παράδειγμα αν η ομάδα είναι δεκαπενταμελής και ο συντονιστής θέλει τρεις πενταμελείς ομάδες, κόβει πέντε κομμάτια σπάγκου με μήκος 10εκ , πέντε με μήκος 15 εκ και πέντε με μήκος 20 εκ. Κάθε μέλος διαλέγει ένα σπάγκο και ψάχνει να βρει τους υπόλοιπους που κρατούν σπάγκο που έχει το ίδιο μήκος με το δικό τους

(Υλικά: σπάγκος κομμένος από πριν σε διαφορετικά μήκη)

Δ. ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ

Τυφλός περίπατος

Χωρίστε την ομάδα σε ζευγάρια. Μοιράστε στους Α μακρόστενα κομμάτια υφάσματος που έχετε ετοιμάσει από πριν. Οι Α δένουν το ύφασμα στα μάτια των Β και βεβαιώνονται ότι δε βλέπουν καθόλου. Οι Α οδηγούν τους Β στο χώρο κρατώντας τους από το χέρι και περιγράφοντάς τους τα φυτά τα χρώματα το φως κλπ. Ο περίπατος διαρκεί 5 λεπτά και ο γυρισμός γίνεται με αλλαγή των ρόλων. Ο Β δένει τα μάτια του Α και τον οδηγεί εκεί από όπου ξεκίνησαν. Σε ολομέλεια συζητούν πώς ένοιωσαν κατά τη διάρκεια του περιπάτου.

(Υλικά: λωρίδες υφάσματος ή φουλάρια όσα τα μέλη της ομάδας)

Ε. ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ

Ήχοι

Τα μέλη της ομάδας ξαπλώνουν ανάσκελα κρατώντας τα χέρια ψηλά με κλειστές γροθιές. Κάθε φορά που κάποιο παιδί ακούει ένα καινούριο κελάηδημα το μετρά ανοίγοντας ένα δάχτυλο. Είναι ένας όμορφος τρόπος για να συγκεντρώσουν τα παιδιά την προσοχή τους στους φυσικούς ήχους. Μπορεί για ποικιλία να παρατηρήσουν οποιοδήποτε ήχο από τη φύση , όπως το θρόισμα των αγριόχορτων , τα φύλλα που πέφτουν , το νερό που κυλά.

ΣΤ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Σιλουέτες δέντρων - ζώων

Η ομάδα βρίσκεται σε κάποιο σημείο του δάσους. Ένα παιδί μιμείται το σχήμα ενός δέντρου ή ζώου της περιοχής και ένα άλλο προσπαθεί να μαντέψει το είδος δέντρου ή ζώου που του παριστάνει. Μπορεί επίσης η ομάδα να χωριστεί σε δύο υποομάδες, όπου η κάθε υποομάδα προσπαθεί να τα απεικονίσει για να μαντέψει η άλλη ομάδα. Το παιχνίδι αυτό βοηθά τα παιδιά να αισθάνονται άνετα μεταξύ τους, ενώ παράλληλα αναπτύσσει τις θεατρικές τους ικανότητες.

Ζ. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ ΔΑΣΟΣ- ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΗ

Ο ιστός της ζωής

Είναι ένα παιχνίδι που δείχνει καθαρά τις σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσα σε όλα τα μέλη μιας φυσικής κοινωνίας. Απεικονίζει πώς συνδέονται και ισορροπούν στον ιστό της ζωής ο αέρας, οι πέτρες, τα φυτά και τα ζώα. Τα μέλη της ομάδας κάνουν κύκλο και ο συντονιστής στέκεται μέσα στον κύκλο με ένα κουβάρι σπάγκο στα χέρια του. Δίνει το σπάγκο σε κάποιον και ρωτάει: Ποιο χορταράκι φυτρώνει εδώ; -Το αγριοράδικο. Ποιο ζώο τρώει το αγριοράδικο; -Η αγελάδα. Και το κουβάρι πάει σ΄ αυτόν που απάντησε. Ποιος παίρνει γάλα από την αγελάδα; - Ο άνθρωπος. Και το κουβάρι συνεχίζει. Ο συντονιστής προσπαθεί να βάλει μέσα στο παιχνίδι καινούρια στοιχεία και απόψεις π.χ. το έδαφος, το νερό, άλλα ζώα, μέχρι να συνδεθούν μεταξύ τους όλα τα παιδιά του κύκλου, συμβολίζοντας τον ιστό της ζωής. Δημιουργείται έτσι το οικοσύστημα της ομάδας. Για να φανεί πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του κάθε στοιχείου στο οικοσύστημα (ή του κάθε ατόμου στην ομάδα), ο συντονιστής απομακρύνει για κάποιο λόγο ένα παιδί από τον ιστό, ενώ αυτό συνεχίζει να κρατάει το σπάγκο, π.χ. ένας αγρότης κόβει ένα δέντρο. Όταν το «δέντρο» πέφτει τραβάει το σκοινί που κρατάει και το τράβηγμα μεταδίδεται μέχρι να φανεί πως όλοι επηρεάζονται από το θάνατο του δέντρου.

(Υλικά: ένα κουβάρι σπάγκο ή λεπτό σκοινί)